تبلیغات
علوم پزشكی

علوم پزشكی
سلامتی وزندگی درکار:حق اساسی هرانسان

مهندسی ایمنی

هزینه های عدم توجه به مسائل ایمنی و كاهش ضریب ایمنی سیستم از تصور مدیران وسرپرستان خارج است. این هزینه ها می تواند شامل مواردی مانند هزینه حوادث، هزینه های دوباره كاری، هزینه بی اعتبار شدن شركت و... باشد. با به كارگیری سیستم های مدیریت ایمنی منـــاسب می توان هزینه های فوق، هزینه های جاری ایمنی و هزینه های پیشگیری را به نحو چشمگیری كاهش داد. بسته به نگرش سازمان، مدیریت ایمنی و مهندسی ایمنی می توانند اصل بقا كسب و كار و صنعت را تقویت و یا تضعیف كنند.

اهرم اصلی و موثر مدیریت ایمنی و مهندسی ایمنی درعملیاتی نظیر ایمنی در هدایت لوكوموتیو، ایمنی و سلامت خطوط ریلی، ایمنی قوای محركه و... توان سیستم مدیریت ایمنی را ارتقا خواهیم داد. در این مقاله تعدادی از این متدهای كلیدی تشریح شده است.

1 - تاثیر ایمنی بر بیلان مالی سازمانها: بی تردید حوادث بر میزان فروش و سود سازمانها و شركتها و اعتبار آنان در سطح جامعه و افكار عمومی تاثیر منفی خواهند داشت و حوادث زمانی واقع می شوند كه نقاط ضعفی در سیستم مدیریت ایمنی یا متدهای مهندسی ایمنی وجود داشته باشد. چنانچه خسارت مستقیم حوادث را كه شامل خسارات پرداختی، هزینه های پزشكی، تعمیرات دستگاهها می شــود، محاسبه كنیم. می توانیم براساس جداول ارائه شده توسط
OCCUPATIONAL HEAITH SAFETY=OHSA سیستم مدیریت ایمنــی و بهداشت حرفه ای (ADMINISTRATION SYSTEM) هزینه های غیرمستقیم را به طور تقریبی برآورد كنیم. در این حالت با تقسیم هزینه های حوادث (مستقیم و غیرمستقیم) بر نرخ سود سازمان عددی به دست خواهدآمد كه معانی مهم و حیاتی برای مدیران و سرپرستان محترم به همـــراه خواهد داشت. این عدد نشان دهنده میزان فروش اضافه لازم برای تثبیت نرخ سود اعلام شده است.

برای مثال به طور فرضی در راه آهن در پایان سال مالی 1382 چنانچه سود 4 درصد اعلام شود، سوانح رخ داده در آن سال می تواند این نرخ را تا 2 درصد كاهش دهند. در این حالت، راه آهن بایستی علاوه بر درآمد قبلی خود افزایش درآمد قابل توجهی داشته باشد تا بتواند میزان 4 درصد اعلام شده را حفظ كند.

حوادث و بیماریهای ناشی از كار حدود 4 درصد از تولید ناخالص داخلی جهان را به خود اختصاص می دهند و رقم آن به بیش از یك تریلیون دلار می رسد.

2 - مدیریت ایمنی: سالانه 2 میلیون نفر(مرد و زن) به دلیل حوادث ناشی از كار جان خود را از دست می دهند. این حادثه در كنار 270 میلیون حادثه شغلی و 160 میلیون بیماری ناشی از كار، آمار تكــان دهنده ای را به مدیران صنایع ارائه می كند كه این امر اهمیت مدیریت ایمنی را در كنار مهندسی ایمنی مشخص ساخته و همچنین نیاز جهانی ایجاد یك سیستم مدیریت ایمنی را تایید می كند. سیستم های مدیریت ایمنی ارائه شده در جهان نظیر سیستم مدیریت ایمنی و بهداشت حرفه ای و -0
HSE ، 2001:MS یا 1999 : 18000 و 1996 - 8800 BS بدون استفاده صحیح از متدهای مهندسی ایمنی فاقد كارایی لازم و موثر هستند.

این سیستمها همگی در راستای سامان بخشی به وضعیت ایمنی صنایع ابداع و ارائه شده اند و مــــزایای چشمگیری را درپی داشته انـــد. كاهش میزان وقوع حوادث، سیستم گرایی در تصمیمات مدیریت، نگرش به ایمنـــی به عنوان جنبه های كیفیتی در فراهم آوری محصول، افزایش اطمینان پذیری سیستمها و... . از دستاوردهای این سیستم مدیریتی است. اما به خاطر داشته باشیم ابزار سیستم های مدیریت ایمنی متدهای مهندسی ایمنی است كه غفلت از این متدها پیامدی جزء عدم كفایت سیستم مدیریت ایمنی درپی نخواهـــد داشت. در آخرین ویرایش این سیستم های مدیریتی (
HES-MS) به طور مشخص به این نكته اشاره شده و بحث HSE@WORK PLACE دقیقاً به كارگیری متدهای مهندسی ایمنی در سیستم مدیریت ایمنی اشاره دارد.

3 - مهندسی ایمنی: تكنیك های مهندسی ایمنی متنوع و بسته به نوع صنایع و گستره فعالیت، مختلف خواهدبود.
اهم این متدها عبارتند از:
آمادگی و واكنش در شرایط اضطراری: به هر میزان كه اقدامات پیشگیرانه در سازمانی تقویت شود بازهم امكان وقوع حوادث وجود دارد. لذا آمادگی برای مقابله با وضعیت به وقوع پیوسته و واكنش مناسب می توانند از پیامدهای حادثه به نحو موثری بكاهد. بهره گیری بهینه از امكانات درجهت كاهش پیامدها در این متد از نكات اساسی و كلیدی است.
ارزیابی خطرات شغلی: خطراتی كه محل كار پرسنل، دستگاهها و محیط پیرامون را تحت تاثیر قرار می دهد بایستی شناسایی و ارزیابی شوند تا بتوانیم آنها را تحت كنترل درآوریم. شناسایی طبیعت خطر (بیولوژیك، فیزیكی و...) قدم اول دركنترل خطرات محیط كار است.

مدیریت تغییر ایمنی: تاسیسات، دستگاهها، روشها و دستورالعملها در صنایع مرتباً دستخوش تغییرات می توانند شامل تغییر در نوع دستگاهها، مواد، فرایند یا روش باشد. همچنین این تغییرات می توانند به صورت موقت یا دائم اعمال شوند. هدف این تغییرات می تواند افزایش تولید یا بهبود وضعیت ایمنی باشد. اما این تغییرات چه دائم و چه موقت می توانند سیستم را با خطرات جدیدی مواجه سازند. بنابراین، كنترل و مدیریت این تغییرات باتوجه به هزینه ها وخساراتی كه این فرایند درپی داشته است امری ضروری و اجتناب پذیر است.

تحقیق و تفخص پیرامون حوادث: حوادث از عوامل ظاهری و ریشه ای تشكیل شده اند. ظاهری و عواملی هستند كه به راحتی تشخیص داده می شوند ولی عوامل ریشه ای (
ROOT CAUSE) حوادث نیاز به تحقیق بیشتری دارند. با یافتن علل ریشه حوادث و ارتباط آنها با علل ظاهری می توانیم از وقوع حوادث مشابه با گسترش حوادث جلوگیری به عمل آوریم.

ثبت آمار و مستندات: بررسی آمار و مستندات (
RECORD KEEPING) یكی از ساده ترین و بهترین روشهـــــای تقویت ایمنی است. بدین گونه كه مستندات ایمنی پایه و اساس معتبری برای تصمیم گیریهای آتی سازمان خواهد بود.

سیستمهای
LOCK/TAG OUT : با استفاده از این سیستم ها می توانیم حوادث حین عملیات تعمیراتی را به حداقل برسانیم بدین گونه كه هیچ دستگاهی خارج از كنترل راه اندازی نخواهدشد.

آموزش ایمنی برپایه مشاهدات عینی: در این متد از تمام پرسنل در راستای آموزش و بهبود مسائل ایمنی سیستم استفاده خواهدشد. با استفاده از كارتهای مخصوص و تعریف گردش كار مناسب موارد ناایمن و اعمال ناایمن توسط تمام پرسنل تحت كنترل درخواهدآمد.

ایمنی در راه اندازی واحدهای عملیاتی: حوادث به وقوع پیوسته حین راه اندازی واحدها (چه راه اندازی اولیه و چه راه اندازی پس از تعمیرات) اهمیت موضوع ایمنی به هنگام راه اندازی را به خوبی نشان می دهد. در این متد نحوه عملكرد گروههای مختلف كاری، موردارزیابی قرار می گیرد.

مدیریت ایمنی پیمانكاران: پیمانكاران بخش عمده ای از فعالیتهای خدماتی، تعمیراتی و حتی بهره برداری را در سازمانها ارائه می كنند.
همچنین پیمانكاران به دلیل عدم آشنایی كافی با مسائل ایمنی و عدم سرمایه گذاری مناسب در این زمینه عمداً تاثیرات نامناسبی روی سیستمهای مدیریت ایمنی خواهند داشت. با استفــاده از تكنیك و متدهای مهندسی ایمنی می توانیم این تاثیرات را حذف یا پیامد این تاثیرات را به نحو مطلوبی كاهش دهیم.

نتیجه گیری
همانگونه كه استقرار سیستم مدیریت ایمنی جهت بهبود عملكرد سازمان امری اجتناب ناپذیر است بكارگیری متدها و اصول مهندسی ایمنی در دستیابی به اهداف سیستم مدیریت ایمنی امری لازم و حیاتی است. عدم بكارگیری و تقویت مهندسی ایمنی حاصلی جزء عدم موفقیت سیستم های مدیریت ایمنی درپی نخواهد داشت.



ادامه مطلب

نوشته شده در تاریخ یکشنبه 24 آبان 1388 توسط Reza Nikbazm
درباره وبلاگ


mostafamirzaei28@yahoo.com
Blog Skin